AI Kullanarak Yazılımcı Olmak

Birkaç yıl öncesine kadar programlama öğrenmek isteyen biri için süreç oldukça yıpratıcıydı: aylarca süren kurslar, binlerce hata mesajıyla başbaşa kalınan uzun geceler ve çoğu zaman yanıtsız kalan sorular. Bugün ise manzara tamamen farklı. Yapay zeka destekli araçlar, kod yazmayı öğrenmek isteyenler için adeta bir özel öğretmen gibi çalışıyor; hatalarınızı anlık olarak tespit edip düzeltiyor, anlamadığınız kavramları açıklıyor ve alternatif çözüm yolları sunuyor.

Ancak bu yeni dünyada profesyonel bir yazılımcı olmak, araçları körü körüne kullanmaktan çok daha fazlasını gerektiriyor.

Yapay zeka size yardımcı olabilir, ama temeli anlamadan ilerlemek, kumdan bir kale inşa etmekten farksız.

Dijital Asistanlar: Güçlü Ama Sihirli Değil

Yapay zeka tabanlı kodlama araçları artık her yazılımcının günlük iş akışının parçası haline geldi. Bu araçların başında gelen GitHub Copilot, kod editörünüze entegre olarak yazdığınız satırları tamamlıyor, fonksiyon önerileri sunuyor ve hatta projenizin bağlamını anlayarak size özgü çözümler üretiyor. Microsoft'un verilerine göre bu araç, bazı kurumlarda yazılımcı üretkenliğini yüzde elliye varan oranlarda artırdı. ChatGPT gibi büyük dil modelleri ise anlamadığınız kavramları açıklayan, kodunuzdaki hataları bulan ve farklı yaklaşımlar öneren birer danışman işlevi görüyor. Cursor veya Claud gibi yeni nesil geliştirme ortamları da tüm proje dosyalarınızı analiz ederek bağlama uygun öneriler sunabiliyor.

Ancak burada kritik bir nokta var: Bu araçlar sihirli bir değnek değil. Deneyimli geliştiriciler, yapay zekanın ürettiği kodu asla doğrudan projelerine dahil etmiyor. Asıl mesele, üretilen her kod satırını anlamak ve sorgulamak. Kopyala-yapıştır mantığıyla ilerlemek yerine "bu kod neden böyle yazıldı, başka nasıl yazılabilirdi, hangi durumlarda sorun çıkarır" diye düşünmek gerekiyor. SAP Türkiye'nin Bulut Çözümlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Bülent Karal'ın ifade ettiği gibi, "yapay zekayı doğru kullanabilmek için temelini bilmek gerekiyor".

Gelin, AI destekli yazılım öğrenme yolculuğunuzu bir örnek üzerinden yaşayalım.

Pazartesi Sabahı, Saat 07:45

Elif, bir e-ticaret firmasında müşteri ilişkileri yöneticisi olarak çalışıyor. Excel tablolarıyla boğuşmaktan, tekrarlayan raporları elle hazırlamaktan bıkmış durumda. Bir gün LinkedIn'de gördüğü bir paylaşım dikkatini çekiyor: "Hiç kod bilmeden, AI ile 3 ayda ilk web uygulamanızı yazın." Kulağa fazla iddialı geliyor ama Elif'in içinde bir şey kıpırdıyor.

O akşam eve geldiğinde bilgisayarını açıyor ve Claude.ai'ye şunu yazıyor:

"Merhaba, ben 32 yaşında bir pazarlama profesyoneliyim. Hayatımda hiç kod yazmadım. Şirketimdeki müşteri verilerini otomatik analiz eden basit bir araç yapmak istiyorum. Nereden başlamalıyım?"

Claude'un cevabı beklenmedik derecede pratik oluyor. Elif'e hemen Python öğrenmesini söylemiyor. Bunun yerine soruyor: "Müşteri verileriniz hangi formatta? Excel mi, CSV mi? Ne tür analizler yapmak istiyorsunuz?" Bu sohbet, Elif'in fark etmeden ilk "gereksinim analizi" deneyimi oluyor.

İlk Hafta: Kod Yazmadan Önce Düşünmeyi Öğrenmek

Elif'in ilk haftası kod yazmakla değil, problemi tanımlamakla geçiyor. Claude'a her gün farklı sorular soruyor:

"Bir programın adımlarını düşünmeme yardım et. Elimde 500 müşterinin sipariş geçmişi var. Hangilerinin son 30 günde alışveriş yapmadığını bulmak istiyorum. Bunu kağıt üzerinde nasıl yapardım?"

Claude, ona algoritma kavramını kod yazmadan öğretiyor. Elif, farkında olmadan döngü, koşul ve filtreleme mantığını kavrıyor. Henüz tek satır kod yazmadı ama bir yazılımcı gibi düşünmeye başladı.

Bu aşamada BTK Akademi'nin ücretsiz "Algoritmik Düşünme" modülünü tamamlıyor. Toplam 4 saat sürüyor ve Elif için her şeyi değiştiriyor: Artık bir problemi parçalara ayırıp her birini ayrı ayrı çözebileceğini biliyor.

İkinci Hafta: İlk Satırlar ve İlk Hatalar

Elif artık Python'a başlamaya hazır. Ama hemen Udemy'den 40 saatlik bir kurs almıyor. Bunun yerine Claude'a diyor ki:

"Bana Python'da bir Excel dosyasını açıp, belirli bir sütundaki değerleri filtrelemeyi öğret. Sadece bunu. Başka bir şey değil."

Claude, ona 15 satırlık bir kod veriyor. Elif kodu kopyalıyor, yapıştırıyor ve çalıştırıyor. Hata alıyor. "ModuleNotFoundError: No module named 'pandas'." Panik yapmak yerine hata mesajını Claude'a gösteriyor:

"Bu hata ne anlama geliyor ve nasıl düzeltirim?"

İşte kritik an bu. Elif, Claude'un yazdığı kodu körü körüne kabul etmiyor. Hatayı anlıyor, çözümü öğreniyor ve bir dahaki sefere aynı hatayı görmeyeceğini biliyor. Bu, "vibe coding" tuzağına düşmemenin tam da kendisi.

Üçüncü Hafta: Cursor ile Tanışma

Elif'in kod yazma hızı artıyor ama hâlâ her şeyi Claude'a sormak zorunda kalmak onu yavaşlatıyor. Bir arkadaşı ona Cursor'dan bahsediyor. Bu, VS Code benzeri bir editör ama içinde AI gömülü. Elif indiriyor ve şaşırıyor: Yazmaya başladığı anda editör ona öneriler sunuyor.

Ama asıl güç, doğal dilde komut verebilmesinde. Cursor'ın chat penceresine yazıyor:

"Bu fonksiyonu, 30 gün yerine kullanıcının istediği gün sayısını parametre olarak alacak şekilde değiştir."

Cursor, kodu otomatik düzenliyor. Elif değişikliği inceliyor, mantığını anlıyor ve onaylıyor. Artık bir "AI ile programlama" döngüsü kurmuş durumda: İste, incele, anla, onayla.

Dördüncü Hafta: İlk Gerçek Proje

Elif artık öğrenme aşamasını geçip üretme aşamasına giriyor. Hedefi net: Şirketindeki müşteri verilerini analiz eden ve sonuçları görselleştiren bir web uygulaması. Claude'a projesini anlatıyor:

"Elimde CSV formatında müşteri verisi var. Bu veriyi yükleyip, son 30-60-90 gün içinde alışveriş yapmayan müşterileri listeleyen ve pasta grafik gösteren basit bir web uygulaması yapmak istiyorum. Bunu en basit şekilde nasıl yaparım?"

Claude, Streamlit öneriyor. Python bilgisiyle hızlıca web arayüzü oluşturmak için ideal. Elif, bir hafta sonunda çalışan bir prototip ortaya çıkarıyor. Mükemmel değil, kodda tekrarlar var, bazı hatalar oluyor. Ama çalışıyor. Ve Elif bunu kendi elleriyle (AI yardımıyla) yapmış.

Beşinci Hafta: Kodu Paylaşmak ve Versiyon Kontrolü

Elif'in projesinde bir felaket yaşanıyor: Yanlışlıkla çalışan bir fonksiyonu siliyor ve geri alamıyor. Saatlerce uğraştığı kod gitti. Bu acı deneyim ona Git ve GitHub'ın önemini öğretiyor.

Claude'a durumu anlatıyor ve Git'in temellerini öğreniyor. Artık her önemli değişiklikten sonra "commit" yapıyor. Hatta Claude Code'un Git entegrasyonunu keşfediyor: "Bu değişiklikleri kaydet" yazmak yetiyor.

GitHub'da bir hesap açıyor ve projesini yüklüyor. Bu onun ilk portfolyo parçası. Henüz profesyonel bir iş değil ama somut bir başarı.

İkinci Ay: Takıldığında Ne Yapmalı?

Elif'in projesi büyüdükçe hatalar da karmaşıklaşıyor. Artık basit syntax hataları değil, mantık hataları çıkıyor. Bir gün uygulaması hiç hata vermeden çalışıyor ama yanlış sonuç üretiyor. Claude'a şöyle yazıyor:

"Kodum hata vermiyor ama 30 gün filtresini uyguladığımda 500 müşteriden 480'ini döndürüyor. Bu mantıklı değil. İşte kodum: [kod] İşte örnek verim: [veri]. Nerede hata yapıyorum?"

Bu, etkili prompt yazmanın mükemmel bir örneği. Elif sadece "çalışmıyor" demiyor; beklentisini, gerçekleşeni ve bağlamı veriyor. Claude, tarih formatında bir uyumsuzluk olduğunu tespit ediyor.

Elif bir ders daha öğreniyor: Veri temizliği, kodlamanın yarısı kadar önemli.

Üçüncü Ay: İlk "Gerçek" Sonuçlar

Elif'in uygulaması artık şirketinde kullanılıyor. Patronu etkilenmiş durumda. Elif, haftalık raporları elle hazırlamak yerine uygulamasını çalıştırıp 5 dakikada sonuç alıyor. Hatta meslektaşlarına uygulamayı kullanmayı öğretiyor.

Ama daha önemlisi: Elif artık farklı düşünüyor. Bir Excel tablosu gördüğünde "bunu otomatikleştirebilir miyim?" diye soruyor. Yeni bir problem gördüğünde parçalara ayırıp her birini ayrı çözmeye çalışıyor. Yazılımcı gibi düşünmeye başlamış.

Bu Hikayeden Çıkarılacak Dersler

Elif'in yolculuğu, AI çağında yazılım öğrenmenin birkaç kritik noktasını gösteriyor:

• Küçük başlayın. 40 saatlik kurs yerine tek bir somut problemle başlayın. "Excel dosyasını Python'da nasıl açarım?" sorusu, "Python'u A'dan Z'ye nasıl öğrenirim?" sorusundan çok daha verimli bir başlangıç.

• Körü körüne kopyalamayın. AI'ın ürettiği her satırı anlamaya çalışın. Anlamadığınızı sorun. "Bu satır ne yapıyor?" sorusu sizi gerçek bir yazılımcı yapar, kopyala-yapıştır değil.

• Hatalardan korkmayın. Her hata mesajı bir öğrenme fırsatı. Hata aldığınızda Claude'a gösterin ve ne anlama geldiğini öğrenin. Bir dahaki sefere aynı hatayı görmeyeceksiniz.

• Prompt yazmayı öğrenin. AI'dan iyi sonuç almanın sırrı, iyi soru sormak. Bağlam verin, beklentinizi açıklayın, örnek gösterin. "Çalışmıyor" yerine "şunu bekliyordum ama şu oldu" deyin.

• Gerçek bir proje seçin. Soyut alıştırmalar yerine gerçekten ihtiyacınız olan bir şeyi yapın. İş yerinizdeki bir sorunu çözün, kişisel bir ihtiyacınızı karşılayın. Motivasyon, gerçek problemlerden gelir.

Elif şu an yazılım mühendisi değil. Ama artık kod yazabilen, AI araçlarını etkili kullanan ve problemleri analitik düşünerek çözebilen bir profesyonel. Ve bu beceriler, hangi sektörde olursa olsun ona kapılar açacak.

Siz de aynı yolculuğa çıkabilirsiniz. İhtiyacınız olan tek şey merak, sabır ve doğru bir başlangıç noktası. AI sizin yerinize öğrenemez ama öğrenme sürecinizi inanılmaz derecede hızlandırabilir.

İlk adımı atmak için beklemek yok. Bugün Claude'u açın ve şu soruyu sorun: "İş hayatımda beni en çok yoran tekrarlayan görev hangisi ve bunu otomatikleştirmek için nereden başlamalıyım?"

Cevap sizi şaşırtabilir ve hiç beklemediğiniz noktalara gelmenize ilk adımı atmanızı sağlayabilir.

Kaynaklar:

1. BTK Akademi - Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi Eğitimleri: https://www.btkakademi.gov.tr

2. Google Yapay Zeka ve Teknoloji Akademisi: https://grow.google/intl/tr/google-ai-tech-academy/

3. Microsoft Türkiye - GitHub Copilot Kullanım Deneyimleri: https://www.microsoft.com/tr-tr/customers/story/1709299867574522716-intertech-azure-professional-services-en-turkiye

4. Türkiye Bilişim Vakfı - Başlangıç Noktası Yapay Zeka ve Yazılım Programı: https://www.youthall.com/tr/turkiyebilisimvakfi/yapay-zeka-ve-yazilim-programi_13/

5. Patika.dev - Yazılımcılar İçin Yapay Zeka Araçları: patika.dev/blog

6. GitHub Copilot Resmi Sayfası: github.com/features/copilot

7. Veri Bilimi Okulu - Vibe Coding Nedir?: veribilimiokulu.com

8. GoIT Turkey - Yazılım Öğrenmeye Nereden Başlanmalı: goit.global/tr